Bilety i zwiedzanie
Bilet na Trasę Historyczną obejmuje zwiedzanie z przewodnikiem (po polsku) lub z audioprzewodnikiem. Wersja skrócona trwa około 2 godzin, Trasa Spacerowa około 1,5 godziny.
Parking
Parkingi płatne przy zamku. Duża ilość miejsc.
Restauracja
Na terenie zamku jest położona restauracja Piwniczka.
Hotel
Hotel Piast (ul. Piastowska 3) leży kilka minut spacerem od zamku.
Pamiątki
Sklep z pamiątkami znajduje się wewnątrz zamku, obok recepcji.
Wystawy, wykłady i konferencje Muzeum Zamkowego w Malborku w najbliższych miesiącach.
Łaźnia Infirmerii, Zamek Średni
Ekspozycja Instytutu Północnego im. Wojciecha Kętrzyńskiego. Powojenne fotografie Jana Bułhaka zestawione ze współczesnymi ujęciami Roberta Tyski pokazują skalę przemian regionu.
do 30 września 2026
Muzeum Zamkowe w Malborku
Fajans pomorski i ceramika ludowa z XVIII–XIX wieku, zrekonstruowane na podstawie archiwaliów i ikonografii przez malborską ceramiczkę Beatę Grudziecką. Wystawa powstała w ramach badań nad polskimi stratami wojennymi.
do 31 października 2026
dr Bartłomiej Sierzputowski, Agata Modzolewska (MKiDN)
godz. 17.00 · Biblioteka naukowa na Przedzamczu
Temat edycji: „Pałac Wielkich Mistrzów w Malborku – w świetle najnowszych badań”
Muzeum Zamkowe w Malborku
ks. kan. prof. dr hab. Wojciech Zawadzki (Archiwum Diecezji Elbląskiej)
godz. 17.00 · Biblioteka naukowa na Przedzamczu
dr Bartłomiej Kaczyński (Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie)
godz. 17.00 · Biblioteka naukowa na Przedzamczu
Elżbieta Gajewska-Prorok (MN Wrocław), Anna Prorok (Muzeum Zamkowe w Malborku)
godz. 17.00 · Biblioteka naukowa na Przedzamczu
Program za Muzeum Zamkowym w Malborku (stan na sierpień 2026). Terminy mogą ulec zmianie — przed przyjazdem potwierdź je na zamek.malbork.pl.
Zamek w Malborku to największa ceglana warownia gotycka w Europie i jedno z najważniejszych dzieł średniowiecznej architektury obronno-rezydencyjnej. Wzniesiony przez Zakon Krzyżacki na prawym brzegu Nogatu, od 1994 roku jest pomnikiem historii, a od 1997 roku znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.
Przygotowania do budowy rozpoczęto około 1278 roku, a pierwszy etap prac datuje się najwcześniej na 1280 rok, gdy przeniesiono tu konwent z pobliskiego Zantyru. Powstał wówczas zamek konwentualny, siedziba komtura – dzisiejszy Zamek Wysoki. Do około 1300 roku wzniesiono mur obwodowy i skrzydło północne z kaplicą i kapitularzem, a następnie skrzydło zachodnie. Od północy zaczęło powstawać przedzamcze, późniejszy Zamek Średni. W 1286 roku na południe od zamku lokowano miasto Malbork, którego mury połączono z umocnieniami zamku.
W 1309 roku wielki mistrz przeniósł siedzibę zakonu z Wenecji do Malborka, który stał się stolicą państwa krzyżackiego. Zamek gruntownie rozbudowano: powiększono kościół Najświętszej Marii Panny, a pod jego prezbiterium urządzono kaplicę św. Anny – miejsce pochówku wielkich mistrzów. Około 1340 roku we wnęce wschodniej ściany kościoła umieszczono ośmiometrową figurę Matki Boskiej z Dzieciątkiem, pokrytą mozaiką. Na Zamku Średnim powstały Wielki Refektarz oraz Pałac Wielkich Mistrzów z Letnim i Zimowym Refektarzem, zaliczany do najwybitniejszych osiągnięć europejskiego gotyku.
Po bitwie pod Grunwaldem w 1410 roku wojska polsko-litewskie pod wodzą Władysława Jagiełły przez kilka tygodni bezskutecznie oblegały zamek. Z oblężeniem wiąże się znana opowieść o kuli armatniej, która miała trafić w jedyny filar Letniego Refektarza podczas narady krzyżaków i chybić celu – kula wmurowana nad kominkiem przypomina tę historię, ale jej prawdziwość pozostaje w sferze legendy.
W czasie wojny trzynastoletniej czescy najemnicy, którym zakon zalegał z żołdem, w 1457 roku sprzedali zamek królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi. 7 czerwca 1457 roku król uroczyście wjechał do Malborka. Do 1772 roku zamek był jedną z rezydencji królów polskich i siedzibą starostów malborskich. Królowie zatrzymywali się w Pałacu Wielkich Mistrzów w drodze do Gdańska, a w Wielkim Refektarzu wydawano uczty. W 1568 roku Zygmunt August powołał tu Komisję Morską. W 1626 i 1656 roku zamek zdobywali Szwedzi. W 1644 roku pożar strawił dachy Zamku Wysokiego; odbudowę prowadzono za ekonoma Gerarda Denhoffa. Od 1652 roku w zamku działali jezuici, którzy objęli kościół NMP.
Po pierwszym rozbiorze, w 1772 roku, zamek przejęli Prusacy. Zamek Wysoki przebudowano na koszary, Wielki Refektarz zamieniono na ujeżdżalnię, a w latach 1801–1804 zamek adaptowano na magazyny wojskowe – usunięto wiele gotyckich sklepień i przekuto okna. Protesty prasy i środowisk kulturalnych zmieniły stosunek do zabytku: od 1817 roku rozpoczęto prace restauracyjne na Zamku Średnim. Największy zakres miała rekonstrukcja prowadzona od 1882 roku przez Conrada Steinbrechta, który odtworzył m.in. Zamek Wysoki. Część jego rozwiązań powstała jednak bez oparcia w źródłach.
Na początku 1945 roku Niemcy zamienili zamek w punkt oporu. Walki z Armią Czerwoną trwały do 9 marca 1945 roku i doprowadziły do zniszczenia około połowy zespołu – legła w gruzach wschodnia część Zamku Wysokiego i Średniego, wieża główna i kościół zamkowy wraz z figurą Madonny. Po wojnie podjęto wieloletnią odbudowę, starając się przywrócić średniowieczny kształt. W 1961 roku powołano Muzeum Zamkowe. W kolejnych dekadach odbudowano m.in. wieżę główną, Bramę Główną i Karwan, a w 2016 roku zakończono konserwację kościoła NMP, na którego ścianę powróciła zrekonstruowana figura Madonny.
Zespół składa się z trzech części. Zamek Wysoki to czworobok z dziedzińcem otoczonym krużgankami, kościołem NMP, kaplicą św. Anny, kapitularzem i wysuniętą wieżą gdaniska. Zamek Średni obejmuje Wielki Refektarz, Pałac Wielkich Mistrzów, Infirmerię i kaplicę św. Bartłomieja. Zamek Niski, czyli przedzamcze, mieścił zabudowania gospodarcze, m.in. Karwan – dawną zbrojownię i wozownię. Całość otaczają mury, baszty i fosy.
Zamek jest siedzibą Muzeum Zamkowego w Malborku. Zwiedzanie odbywa się Trasą Historyczną – z przewodnikiem lub audioprzewodnikiem – albo krótszą Trasą Spacerową, obejmującą przedzamcze, dziedzińce, tarasy i fosy bez wnętrz i wystaw.
