Utopia Moderna. Michał Kulig — Jan Szczepkowski
Zamek Pieskowa Skała
Wystawa czasowa zestawiająca prace Michała Kuliga i Jana Szczepkowskiego. Czynna od 28 czerwca 2026.
do 20 września 2026
Zamek Pieskowa Skała
Zamek Pieskowa Skała
- Godziny otwarcia: X: pn – bezpłatne wybrane wystawy 9:30–15:00, wt–nd 10:00–17:00; XI–XII: pn ekspozycje nieczynne, wt – bezpłatne wybrane wystawy 10:00–15:00, śr–pt 10:00–16:00, sb–nd 10:00–17:00
- Ceny biletów: trasa „Zamek” – normalny 45 zł, ulgowy 35 zł; „Czasy Szlacheckie” 35/29 zł; „Witamy na Zamku” 21/18 zł; dzieci do 7 lat bezpłatnie
- Zwiedzanie: samodzielne lub z audioprzewodnikiem (zależnie od trasy); z przewodnikiem w wybrane dni oraz dla grup po rezerwacji
- Telefon: +48 12 389 60 04
Udogodnienia
Bilety i zwiedzanie
Bilety można kupić w kasie przy bramie wjazdowej albo online (bilety.wawel.krakow.pl). Zwiedzanie trwa od ok. 30 minut (trasa „Witamy na Zamku”) do ok. 80 minut (trasa „Zamek”).
Parking
Zamek nie ma własnego parkingu i nie można wjechać na jego teren. U podnóża wzgórza są parkingi Ojcowskiego Parku Narodowego (przy skrzyżowaniu dróg do Skały, Sułoszowej i Wielmoży oraz pod Maczugą Herkulesa), a w okolicy także kilka parkingów prywatnych.
Restauracja
Za bramą wjazdową, w obrębie fortyfikacji bastionowych, działa restauracja zamkowa. Aktualne godziny i menu warto sprawdzić przed przyjazdem.
Noclegi
Około kilometra od zamku, w gminie Sułoszowa, działa Zajazd Wernyhora z pokojami gościnnymi. Więcej noclegów (agroturystyka, kempingi) jest w Dolinie Prądnika i w pobliskim Ojcowie.
Pamiątki
O pamiątki i wydawnictwa o zamku warto zapytać w kasie biletowej – oficjalna strona nie podaje szczegółów oferty.
Aktualności
Co dzieje się na zamku
Wystawa czasowa w Zamku Pieskowa Skała — oddziale Zamku Królewskiego na Wawelu.
Wystawy czasowe
Program za Zamkiem Pieskowa Skała (stan na sierpień 2026). Terminy mogą ulec zmianie — przed przyjazdem potwierdź je na pieskowaskala.eu.
ZAMEK PIESKOWA SKAŁA
Zamek Pieskowa Skała wznosi się na wapiennym cyplu nad doliną Prądnika, na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego, kilkanaście kilometrów na północ od Krakowa. Leży na Szlaku Orlich Gniazd i należy do najlepiej zachowanych rezydencji renesansowych w Małopolsce. Dziś jest oddziałem Zamku Królewskiego na Wawelu.
Geneza
Najstarsza wiadomość o zamku pochodzi z 1315 roku – w dokumencie Władysława Łokietka pojawia się niemiecko brzmiąca nazwa „Peskenstein”. Wzmiankę łączy się z pozostałościami umocnień odkrytymi w pobliskiej Sułoszowej, wzniesionymi najpewniej przez Henryka Brodatego w czasie walk o tron krakowski. Miały one strzec drogi z Krakowa na Śląsk, biegnącej doliną Prądnika. Podobną rolę pełnił nowy zamek, zbudowany w obecnym miejscu przez Kazimierza Wielkiego w pierwszej połowie XIV wieku. Królewska strażnica składała się z zamku górnego na niedostępnej skale zwanej dziś „Dorotką”, z wysoką wieżą, oraz zamku dolnego z zabudowaniami gospodarczymi otoczonymi murem.
Szafrańcowie
W 1377 roku król Ludwik Węgierski nadał zamek Piotrowi Szafrańcowi z Łuczyc, podstolemu krakowskiemu, a Władysław Jagiełło przekazał go później w wieczyste posiadanie jego synowi. Ród Szafrańców herbu Starykoń władał Pieskową Skałą przez ponad dwieście lat. Nie wszyscy zapisali się dobrze: Krzysztof Szafraniec, znany rycerz-rozbójnik, został z polecenia Kazimierza Jagiellończyka pojmany i w 1484 roku ścięty. W XV wieku rozbudowano obronę zamku, wznosząc od wschodu dwie potężne okrągłe baszty przystosowane do artylerii.
Renesansowa rezydencja
W XVI wieku Hieronim Szafraniec, sekretarz Zygmunta Starego i mąż królewskiej córki naturalnej Reginy, rozpoczął przebudowę zamku z udziałem budowniczych z Italii. Dzieło dokończył jego bratanek Stanisław Szafraniec, wojewoda sandomierski i protektor protestantów, opiekun Mikołaja Reja. Za jego czasów powstała okazała rezydencja z arkadowym dziedzińcem i loggią widokową od strony doliny. Dziedziniec zdobią maszkarony, często ujęte karykaturalnie, oraz kartusze z herbami Starykoń i Rawicz – tym drugim pieczętowała się żona Stanisława, Anna Dębińska.
Zebrzydowscy i potop
Po śmierci ostatniego z Szafrańców w 1608 roku zamek kilkakrotnie zmieniał właścicieli, aż przeszedł w ręce Zebrzydowskich. Michał Zebrzydowski ufundował kaplicę pod wezwaniem św. Michała i otoczył zamek nowoczesnymi wówczas fortyfikacjami bastionowymi w systemie nowowłoskim, z bramą w kształcie łuku triumfalnego. Umocnienia nie powstrzymały jednak Szwedów, którzy w 1655 roku zdobyli, zniszczyli i ograbili zamek.
Wielopolscy i XIX wiek
Około połowy XVII wieku Pieskowa Skała przeszła na własność Wielopolskich. Po pożarze z 1718 roku Hieronim Wielopolski gruntownie przebudował rezydencję: zamurowano krużganki i loggię, a wieże otrzymały baniaste hełmy. W 1787 roku gościł tu król Stanisław August Poniatowski. Od 1842 roku zamek należał do Mieroszewskich. Pożar z 1850 roku doprowadził do zawalenia się kazimierzowskiego zamku górnego, a w marcu 1863 roku, w czasie powstania styczniowego, w zamku nocowały oddziały Langiewicza i Jeziorańskiego – po ich wycofaniu się Rosjanie splądrowali budowlę. Odbudowa nadała zamkowi neogotycki wygląd. W latach 1903–1939 działał tu pensjonat prowadzony przez spółkę akcyjną utworzoną dla ratowania zamku, a w czasie okupacji mieścił się w nim sierociniec.
Architektura
Najcenniejszą częścią zamku jest renesansowy dziedziniec arkadowy, wznoszony w kilku fazach w XVI wieku. W jego narożniku stoi mechanizm studni wykutej w skale na głębokość 45 metrów – jednego z nielicznych reliktów zamku kazimierzowskiego. Od wschodu zachowała się gotycka baszta z otworami strzelniczymi na dziesięciu poziomach, a nad doliną loggia widokowa z widokiem na Maczugę Herkulesa. Kaplica św. Michała, zbudowana w połowie XVII wieku z wykorzystaniem murów zamku górnego, ma kopułę z latarnią. Dziedziniec zewnętrzny zamykają siedemnastowieczne bastiony, a w bastionie południowym urządzono ogród parterowy według projektu Gerarda Ciołka z lat 50. XX wieku.
Legenda o Dorotce
Ze skałą Dorotki wiąże się legenda o niewiernej żonie jednego z Szafrańców, którą mąż miał kazać zamurować żywcem w piwnicy pod wieżą. Według podania Dorotka ukazuje się do dziś jako Biała Dama z Pieskowej Skały. Jan Długosz przekazał z kolei pogłoskę, że jeden z Szafrańców, Piotr, oddawał się na zamku alchemii i czarnej magii.
Zamek dziś
Po II wojnie światowej zamek znacjonalizowano, a w 1950 roku przejęło go Ministerstwo Kultury i Sztuki. Pod kierunkiem prof. Alfreda Majewskiego odsłonięto elementy renesansowe i zrekonstruowano dziedziniec arkadowy oraz loggię. W 1970 roku otwarto tu galerię sztuki europejskiej z wawelskich zbiorów. Dziś zamek prezentuje m.in. wystawy „Kultura Staropolska” z kryptą i kaplicą, „Europejskie Style i Mody w Sztuce” oraz „Angielskie Wnętrza z Kolekcją Obrazów”, a także wystawy czasowe w podziemiach. Zamek nie ma własnego parkingu – samochód zostawia się na parkingach Ojcowskiego Parku Narodowego u podnóża wzgórza.
Honorowy opiekun zamku w Klubie Miłośników Zamków. Znasz to miejsce i lubisz tu wracać? Zostań jego opiekunem i dziel się aktualnymi zdjęciami i informacjami.Zostań honorowym opiekunem tego zamku
