Zamczyska.com · Fundacja Rozwoju Kultury we Wrocławiu
Klub Miłośników Zamków
Zamki przetrwały królów, państwa i ustroje. Teraz potrzebują nas. Zostań kuratorem zamków – wskaż, co warto przywrócić, i zdecyduj razem z innymi, co odbudujemy jako pierwsze.
Misja i cele
Dbamy o to, co przetrwało wieki – i przywracamy to, co zabrał czas
Klub Miłośników Zamków łączy ludzi, dla których zamek to coś więcej niż cel wycieczki. Razem wskazujemy brakujące i zniszczone elementy polskich warowni, sprawdzamy je z pomocą źródeł historycznych, a potem – przez Fundację – zbieramy środki, by przywrócić je na swoje miejsce.
Nie odbudowujemy zamków od zera i nie tworzymy fantazji. Przywracamy części całości: hełm baszty, zwodzony most, fragment blanków, kamienny portal, herb nad bramą, zamurowane okno. Małe, konkretne prace, które da się udokumentować, wycenić i doprowadzić do końca. Jedna po drugiej, zamek po zamku.
Wskazujemy
Każdy może zgłosić element, który zniknął lub niszczeje – ze zdjęciami i opisem, jak wyglądał dawniej.
Sprawdzamy
Społeczność klubu analizuje zgłoszenie: dopisuje źródła, prostuje błędy, zadaje pytania.
Finansujemy
Najlepiej ocenione projekty Fundacja konsultuje, wycenia i obejmuje jawną zbiórką.
Przywracamy
Prace prowadzą fachowcy pod nadzorem konserwatora. Każdy etap dokumentujemy tutaj.
Nasze cele
- Stworzyć społeczną mapę potrzeb – publiczny rejestr brakujących elementów polskich zamków, opisany i poparty źródłami.
- Przywracać rocznie co najmniej kilka elementów – od detalu po basztę, zawsze w zgodzie z historią obiektu.
- Uczyć patrzenia na zabytek – pokazywać, jak czytać mury, ryciny i dawne fotografie.
- Łączyć pasjonatów z właścicielami zamków – muzeami, gminami i prywatnymi opiekunami, którzy potrzebują wsparcia.
- Rozliczać każdą złotówkę publicznie – przy każdym projekcie: kosztorys, wpłaty, faktury i zdjęcia z budowy.
Wizja
Zbudowane na wieki
Kiedy kładziono pierwsze kamienie Wawelu, Malborka czy Czorsztyna, nikt nie myślał o kadencjach ani o latach. Budowano na pokolenia. Mury miały przetrwać oblężenia, pożary i zmiany władzy – i przetrwały.
Polskie zamki widziały koniec Piastów i Jagiellonów, państwo zakonne i jego upadek, potop szwedzki, rozbiory, dwie wojny światowe i kilka ustrojów, które miały trwać wiecznie. Przeżyły swoich budowniczych, fundatorów i wrogów. Władza przemija, granice się przesuwają, a zamek stoi – bo został pomyślany jako coś trwalszego niż ludzie, którzy go wznieśli.
Ta trwałość nie jest jednak wieczna sama z siebie. Każdy zamek, który dziś podziwiamy, przetrwał dlatego, że w każdym pokoleniu ktoś go łatał, zadaszał, bronił przed rozbiórką na cegłę. Ruiny, które widzimy, to miejsca, gdzie tego łańcucha zabrakło.
Nie jesteśmy właścicielami tego dziedzictwa. Jesteśmy jego kuratorami – na chwilę, między tymi, którzy je zbudowali, a tymi, którzy przyjdą po nas.
Zostań kuratorem zamków
Wyobrażamy sobie Polskę, w której o losie zabytku nie decyduje wyłącznie budżet gminy czy przypadek, ale także tysiące ludzi, którym na nim zależy. Gdzie pasjonat z Gdańska może wskazać zniszczony portal w zamku na Podkarpaciu, historyk z Krakowa dopisać do tego rycinę z XVII wieku, a setki członków klubu – wspólnie sfinansować jego odtworzenie.
Chcemy, by każdy przywrócony element nosił ślad tej wspólnoty: dokumentację dostępną dla wszystkich, nazwiska kuratorów projektu i historię, którą można opowiedzieć zwiedzającym. Tak, by za sto lat ktoś stanął przy tej baszcie i wiedział, że nie przetrwała przypadkiem.
Jak działamy
Od zdjęcia ruiny do odbudowanej baszty
- 1
Zgłoszenie
Każdy – także bez konta – zgłasza element: zdjęcia obecnego stanu, opis, jak wyglądał, i źródła. Pokaż, co i dlaczego.
- 2
Weryfikacja Fundacji
Fundacja sprawdza zgłoszenie i zatwierdza je do publikacji. O decyzji informujemy mailem.
- 3
Analiza społeczności
Członkowie klubu komentują, zgłaszają korekty, dopisują źródła i popierają projekt. Wszystko jawnie.
- 4
Konsultacje i kosztorys
Rozmawiamy z właścicielem zamku i konserwatorem zabytków, zamawiamy projekt i wycenę.
- 5
Zbiórka
Fundacja otwiera zbiórkę na konkretny, wyceniony cel – zgodnie z przepisami i z publicznym rozliczeniem.
- 6
Odbudowa i dokumentacja
Prace prowadzą specjaliści. Publikujemy postępy, faktury i zdjęcia „przed i po”.
Zasady odbudowy
- Prawda historyczna. Przywracamy tylko to, co da się udokumentować: ryciną, inwentarzem, fotografią, badaniami archeologicznymi.
- Część, nie całość. Odtwarzamy brakujące elementy, nie budujemy zamków od nowa ani „na wyobraźnię”.
- Zgoda właściciela i konserwatora. Bez pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków i zgody opiekuna obiektu nie ruszamy ani kamienia.
- Tradycyjne materiały i rzemiosło wszędzie tam, gdzie to możliwe.
- Społeczność decyduje o kolejności. Poparcia członków i jakość analizy wyznaczają priorytety.
Zasady klubu
- Członkiem może zostać każda pełnoletnia osoba, która podaje prawdziwe imię i nazwisko oraz potwierdzi e-mail.
- Przeglądać projekty i dyskusje może każdy. Komentować, poprawiać i popierać – potwierdzeni członkowie.
- Piszemy merytorycznie i z szacunkiem. Wpisy obraźliwe lub reklamowe Fundacja usuwa.
- Publicznie pokazujemy tylko imię i inicjał nazwiska. E-mail i telefon widzi wyłącznie Fundacja.
- Członkostwo jest bezpłatne. Pierwszych 100 członków otrzymuje tytuł Członka-Założyciela.
Fundacja jest organizatorem klubu i jedynym podmiotem prowadzącym zbiórki na projekty. Na tym etapie zbieramy zgłoszenia i głosy społeczności - wpłaty na konkretne projekty ruszą dopiero po konsultacjach i wycenie, zawsze z publicznym rozliczeniem.
Przykład zgłoszenia
Tak mogłoby wyglądać Twoje zgłoszenie
Poniżej wzorcowy projekt – od zdjęć, przez uzasadnienie historyczne, po dyskusję członków. Fakty historyczne pochodzą z opisu zamku w naszym portalu.
Zamek Działdowo
Zarys rozebranych skrzydeł bocznych na dziedzińcu
- Analiza społeczności
- Konsultacje i kosztorys
- Zbiórka środków
- Odbudowa w toku
- Zrealizowany
Stan obecny
Z dawnego czworoboku zamku zachował się przede wszystkim gotycki Dom Duży z kaplicą, refektarzem i krużgankami, odrestaurowany w latach 2017–2018. Dwóch bocznych skrzydeł dziś nie ma, a zwiedzający na dziedzińcu nie mają jak zobaczyć, gdzie stały i jak wielka była kiedyś warownia.
Co i dlaczego – historia elementu
Pod koniec XIV i na początku XV wieku, po podniesieniu rangi zamku do siedziby wójta zakonnego, dobudowano kolejne skrzydła – z piekarnią, browarem, spiżarnią, komorą solną i mieszkaniami załogi. Przed bitwą pod Grunwaldem podwyższono zabudowania o kondygnację spichlerzową.
W połowie XIX wieku dwa boczne skrzydła rozebrano, a na dziedzińcu urządzono magazyn solny. Układ zamku pokazują dawne plany i rycina, a badania archeologiczne z 1958 roku i z lat osiemdziesiątych XX wieku pozwoliły dokładniej rozpoznać fazy rozwoju założenia.
Wizja odbudowy
Proponuję nie budować skrzydeł na nowo, tylko pokazać ich zarys: oznaczyć przebieg dawnych murów w nawierzchni dziedzińca innym materiałem i postawić tablicę z planem oraz rekonstrukcją. Zwiedzający od razu zobaczą, jak wielki był zamek wójtów, a zabytek pozostanie nienaruszony.
Wszystko do uzgodnienia z Muzeum Pogranicza jako gospodarzem obiektu i z konserwatorem zabytków – dokładny przebieg fundamentów powinien wynikać z dokumentacji badań.
Źródła
- Muzeum Pogranicza w Działdowie – dzieje zamku
- Plan „Lage-Plan Schloss Soldau” oraz dawna rycina miasta z zamkiem
- zamczyska.com/zamek-dzialdowo
Analiza społeczności
Dyskusja i korekty
- AAnna W.KMZ-0012Korekta / uzupełnienie
Warto doprecyzować w opisie, że skrzydła rozebrano w połowie XIX wieku. Wojny napoleońskie to wcześniejsze zniszczenia – wtedy przepadło wyposażenie i dokumenty.
- PPiotr K.KMZ-0031Źródło historyczne
Dokładny przebieg fundamentów powinien być w dokumentacji badań archeologicznych z 1958 roku i z lat 80. Proponuję zapytać Muzeum Pogranicza o dostęp.
- MMarek S.KMZ-0007Pytanie
Czy oznaczenie w nawierzchni nie będzie przeszkadzać w wydarzeniach na dziedzińcu? Może wystarczy inny kolor kostki zamiast murków?
- FFundacjaOficjalnieKomentarz
Dziękujemy za rzetelną analizę. Gdy projekt zbierze poparcie, zwrócimy się do Muzeum Pogranicza i do konserwatora zabytków z zapytaniem o możliwość realizacji.
Projekty w klubie
Zgłoszone obiekty warte odbudowy
Wszystkie zgłoszenia i dyskusje są jawne. Poprzyj te, które uważasz za najważniejsze – kolejność ustala społeczność.
Pierwsze zgłoszenie może być Twoje
Znasz zamek, któremu brakuje bramy, hełmu wieży albo herbu nad portalem? Zrób zdjęcie, opisz, jak wyglądał dawniej, i wyślij. Po weryfikacji Fundacji projekt pojawi się tutaj i rozpocznie się analiza społeczności.
Zgłoś pierwszy obiektZgłoś obiekt warty dofinansowania
Pokaż, co i dlaczego
Wskaż konkretny element, który zamek kiedyś miał, a dziś go brakuje lub niszczeje. Im lepiej go udokumentujesz, tym szybciej przejdzie analizę.
Wzbogać portal
Twoje zdjęcia i odkrycia – podpisane Twoim nazwiskiem
Masz dobre ujęcie baszty, starą pocztówkę po dziadkach, skan ryciny albo wiesz, że w opisie zamku jest błąd? Prześlij to. Po sprawdzeniu przez Fundację materiał trafi na stronę zamku w portalu zamczyska.com – z Twoim podpisem i numerem legitymacji.
Zdjęcia
Współczesne ujęcia zamków, detali, wnętrz i otoczenia – Twojego autorstwa.
Ryciny i plany
Dawne grafiki, mapy, plany i rekonstrukcje z podaniem źródła.
Dawne fotografie
Pocztówki i zdjęcia z rodzinnych archiwów – bezcenne dla historii zamków.
Poprawki
Błędna data, nieaktualne godziny, brakujący fakt – pomóż nam to poprawić.
Regulamin
Prawa i regulamin członka Klubu
Krótko: członkostwo jest bezpłatne, Twoje dane kontaktowe widzi tylko Fundacja, Twoje zdjęcia zostają Twoje i zawsze są podpisane Twoim nazwiskiem, a przy zabytkach nic nie dzieje się bez zgody konserwatora.
§ 1. Postanowienia ogólne
- Klub Miłośników Zamków („Klub”) to społeczność osób dbających o dziedzictwo polskich zamków, działająca przy portalu zamczyska.com.
- Organizatorem Klubu jest Fundacja Rozwoju Kultury we Wrocławiu (KRS 0000489233, NIP 8992766122, ul. Orzechowa 45/12, 50-540 Wrocław) („Fundacja”).
- Członkostwo w Klubie jest dobrowolne i bezpłatne. Klub nie jest stowarzyszeniem w rozumieniu prawa – to program Fundacji.
§ 2. Członkostwo
- Członkiem może zostać osoba pełnoletnia, która zarejestruje się, podając prawdziwe imię i nazwisko, adres e-mail i numer telefonu, oraz potwierdzi adres e-mail.
- Opiekunem zamku można zostać w uproszczony sposób – podając imię lub pseudonim, e-mail i jedno zdanie uzasadnienia. Po potwierdzeniu e-maila konto członka zakładane jest automatycznie, a numer telefonu nie jest wymagany.
- Rangi w Klubie: Giermek (nowy członek), Rycerz (co najmniej 3 wpisy lub materiały), Kasztelan (opiekun konkretnego zamku). Rangi nadawane są automatycznie.
- Każdy członek otrzymuje numer legitymacji (KMZ-…). Pierwszych 100 członków otrzymuje honorowy tytuł Członka-Założyciela.
- Członek może w każdej chwili zrezygnować z członkostwa, pisząc na fundacja@frk.wroclaw.pl. Konto zostanie usunięte, a opublikowane wpisy – na życzenie – zanonimizowane lub usunięte.
§ 3. Prawa członka
- Komentować projekty, zgłaszać korekty, źródła i pytania w analizie społeczności.
- Zostać opiekunem jednego lub kilku zamków – z imieniem widocznym na stronie zamku – i otrzymywać raz w miesiącu misje kuratorskie (z możliwością wyłączenia).
- Popierać projekty – jeden głos na projekt, który można w każdej chwili wycofać.
- Zgłaszać obiekty i elementy warte odbudowy oraz śledzić ich status w panelu „Moje konto”.
- Przesyłać materiały do portalu – zdjęcia, ryciny, dawne fotografie, plany i poprawki – publikowane z podpisem autora.
- Mieć wgląd w każdy etap projektów, w tym w kosztorysy i rozliczenia zbiórek.
- Otrzymywać informacje o nowych projektach, zbiórkach i wydarzeniach Klubu (jeśli członek tego chce).
§ 4. Obowiązki członka
- Podawać prawdziwe dane i nie udostępniać konta innym osobom.
- Pisać merytorycznie i z szacunkiem – bez obraźliwych treści, reklam i spamu.
- Podawać źródła informacji historycznych, gdy to możliwe.
- Przesyłać wyłącznie materiały, do których ma prawa (§ 5).
- Szanować zabytki: nie podejmować żadnych prac przy obiektach na własną rękę i nie wchodzić na tereny zamknięte dla zwiedzających. Klub działa wyłącznie przez Fundację, za zgodą właścicieli i konserwatora zabytków.
§ 5. Materiały przesyłane przez członków
- Autor zachowuje prawa autorskie do swoich materiałów.
- Przesyłając materiał, członek udziela Fundacji nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej terytorialnie i czasowo licencji na jego publikację w portalu zamczyska.com oraz w kanałach Fundacji (w tym w mediach społecznościowych i materiałach promujących Klub), zawsze z oznaczeniem autora w brzmieniu podanym przez członka.
- Materiały historyczne (np. dawne ryciny) można przesyłać, jeśli są w domenie publicznej albo członek ma zgodę uprawnionego – z podaniem źródła.
- Członek ponosi odpowiedzialność za prawdziwość oświadczenia o prawach do materiału.
- Fundacja może odmówić publikacji bez podania przyczyny. Autor może w każdej chwili zażądać usunięcia swojego materiału.
§ 6. Projekty odbudowy i zbiórki
- Każde zgłoszenie przed publikacją weryfikuje Fundacja. Publikacja nie oznacza zobowiązania do realizacji.
- O kolejności prac decydują poparcia członków, jakość analizy oraz możliwości prawne i techniczne.
- Żadne prace nie są podejmowane bez zgody właściciela obiektu i właściwego konserwatora zabytków.
- Zbiórki pieniędzy prowadzi wyłącznie Fundacja, na konkretny i wyceniony cel, zgodnie z ustawą o zbiórkach publicznych. Każda zbiórka jest publicznie rozliczana.
- Poparcie projektu nie jest zobowiązaniem do wpłaty.
§ 7. Moderacja
- Fundacja może usuwać wpisy i materiały naruszające regulamin, prawo lub dobre obyczaje.
- W razie poważnych lub powtarzających się naruszeń Fundacja może zawiesić lub zakończyć członkostwo. Członek może odwołać się, pisząc na fundacja@frk.wroclaw.pl.
§ 8. Dane osobowe
- Administratorem danych członków i zgłaszających jest Fundacja. Kontakt: fundacja@frk.wroclaw.pl.
- Dane (imię, nazwisko, e-mail, telefon, miejscowość) przetwarzamy w celu prowadzenia członkostwa, obsługi zgłoszeń i materiałów oraz kontaktu – na podstawie zgody i umowy o członkostwo (art. 6 ust. 1 lit. a i b RODO).
- Publicznie widoczne są wyłącznie: imię i inicjał nazwiska, numer legitymacji oraz podpis wybrany przy materiale. E-mail i telefon widzi tylko Fundacja.
- Każdy ma prawo dostępu do danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przeniesienia i wycofania zgody, a także skargi do Prezesa UODO.
- Dane przechowujemy przez czas członkostwa, a potem do czasu przedawnienia ewentualnych roszczeń.
§ 9. Postanowienia końcowe
- Fundacja może zmienić regulamin; o zmianach członkowie zostaną poinformowani e-mailem z 14-dniowym wyprzedzeniem.
- Regulamin obowiązuje od 30 września 2026 r.
Dołącz do klubu
Zostań kuratorem zamków
Członkostwo jest bezpłatne. Po potwierdzeniu e-maila możesz komentować, poprawiać i popierać projekty.
Masz już konto?
- Głos w dyskusji – komentarze, korekty i źródła przy każdym projekcie.
- Poparcie projektów – Twoje głosy ustalają kolejność odbudowy.
- Legitymacja członkowska z numerem – pierwszych 100 osób to Członkowie-Założyciele.
- Wgląd w każdy etap – od zgłoszenia po faktury i zdjęcia z budowy.
