Eintrittskarten und Führungen
Bilety można kupić w zamku lub online na stronie muzeum. Dostępne jest zwiedzanie z przewodnikiem muzealnym (45–60 min, 80 zł).
Parken
Am Fuße der Burg von Sandomierz gibt es einen Parkplatz für Besucher.
Restaurant
Kilka minut spacerem od zamku, w podziemiach ratusza na Rynku, działa restauracja i kawiarnia „Lapidarium pod Ratuszem”. Na Rynku i w okolicy jest też wiele innych lokali.
Unterkünfte
Kilka minut spacerem od zamku, na Starym Mieście i w jego okolicy, działa wiele hoteli, pensjonatów i kwater prywatnych.
Wechselausstellungen und Konzerte im Königsschloss in Sandomierz.
Das königliche Schloss in Sandomierz
Die erste partizipative Ausstellung in der Geschichte des Museums, die gemeinsam mit Jugendlichen aus zwei Schulen in Sandomierz gestaltet wurde. Die Abschlussphase des ethnografischen Projekts.
bis zum 27. September 2026
Das königliche Schloss in Sandomierz
Eine Sammlung, die zu den wertvollsten der Welt zählt. Die Ausstellung ist ab dem 27. Januar 2026 geöffnet.
bis zum 31. Januar 2027
Programm des Schlossmuseums in Sandomierz (Stand: August 2026). Die Termine können sich ändern – bitte lassen Sie sich diese vor Ihrer Anreise unter schloss-sandomierz.pl.
Zamek Królewski w Sandomierzu stoi na skarpie nad Wisłą, na południowym skraju Starego Miasta. Dzisiejsza budowla to tylko jedno skrzydło dawnej, znacznie większej rezydencji królewskiej – resztę zniszczył potop szwedzki. Od 1986 roku zamek służy muzeum, które działa dziś jako Muzeum Zamkowe w Sandomierzu.
Wzgórze zamkowe było zasiedlone już we wczesnym średniowieczu, a Sandomierz należał do głównych grodów państwa Piastów. Po podziale dzielnicowym w 1138 roku stał się stolicą księstwa sandomierskiego. W XIII wieku miasto i gród kilkakrotnie pustoszyli Tatarzy. Po najeździe litewskim w 1349 roku Kazimierz Wielki polecił zbudować na miejscu dawnego grodu murowany zamek obronny. Z tej fazy zachowało się przyziemie ośmiobocznej wieży od strony miasta – najstarsza widoczna dziś część zamku. Król przebywał tu wielokrotnie, a w 1395 roku Władysław Jagiełło zawarł na zamku traktat sojuszniczy z książętami pomorskimi. W 1478 roku królowa Elżbieta Rakuszanka urodziła tu córkę Barbarę. Około 1480 roku starosta Rafał Jarosławski rozbudował zamek: gotycki budynek od strony Wisły przedłużono, a na narożniku stanęła wieża zwana „Kurzą Nogą”.
W latach 1520–1527, z polecenia Zygmunta Starego, zamek przebudował w stylu renesansowym Benedykt z Sandomierza. Gotyckie skrzydło południowe przebudowano, dostawiono skrzydło wschodnie i rozpoczęto budowę zachodniego, a wokół dziedzińca powstały dwukondygnacyjne arkadowe krużganki. Nad wejściem do skrzydła zachodniego zachowała się tablica erekcyjna z datą 1520 i orłem z monogramem króla. Kolejną rozbudowę przeprowadzono w latach 1564–1566 za Zygmunta Augusta: wydłużono skrzydło zachodnie, wzniesiono wieżę północno-zachodnią i mur z bramą od strony miasta. Zamek był wówczas siedzibą królewskiego starosty oraz sądów ziemskiego i grodzkiego ziemi sandomierskiej.
13 października 1655 roku zamek i miasto zajęły wojska szwedzkie. Wiosną 1656 roku oddziały koronne odbiły miasto, ale nie zamek. Na rozkaz Karola X Gustawa szwedzka załoga ewakuowała się nocą z 2 na 3 kwietnia, pozostawiając w piwnicach wielki ładunek prochu. Eksplozja nastąpiła w czasie plądrowania opuszczonego zamku i pochłonęła wiele ofiar. Według legendy ocalał sandomierski szlachcic Bobola, wyrzucony wraz z koniem na drugą stronę Wisły. Z zamku przetrwało jedynie skrzydło zachodnie.
Skrzydło zachodnie odnowiono w latach 1680–1688 za Jana III Sobieskiego i nadbudowano w części północnej, tworząc reprezentacyjną salę. W miejscu skrzydła południowego stanęły stajnie. Po 1784 roku pod „Kurzą Nogą” zbudowano murowaną skarpę chroniącą zamek przed podmywaniem przez Wisłę. Po III rozbiorze władze austriackie urządziły w zamku więzienie i sąd kryminalny. Około 1825 roku wnętrza podzielono na cele, a około 1844 roku elewację od dziedzińca przebudowano w stylu klasycystycznym. Więzienie działało w zamku aż do 1959 roku.
Po likwidacji więzienia rozpoczęto prace remontowe, które trwały niemal trzydzieści lat. Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej z 25 czerwca 1986 roku zamek przekazano w użytkowanie wieczyste Muzeum Okręgowemu w Sandomierzu. W 1998 roku ustabilizowano wzgórze zamkowe, w kolejnych latach wyremontowano wnętrza i poddasze, a w latach 2004–2005 odnowiono basztę południową i salę rycerską.
Zachowane skrzydło zachodnie łączy relikty gotyckie, renesansową dolną część z czasów Zygmunta Starego – z elewacją z cegły zendrówki układanej w romby – barokową nadbudowę i klasycystyczną fasadę od dziedzińca. Od południa skrzydło zamyka piętnastowieczna baszta „Kurza Noga”, a we wnętrzu znajduje się sala rycerska. W piwnicach działa pracownia konserwatorska muzeum. Spod zamku rozciąga się widok na dolinę Wisły.
Muzeum Zamkowe w Sandomierzu prezentuje w zamku wystawy stałe i czasowe ze zbiorów archeologicznych, sztuki, etnograficznych i historycznych. Sala rycerska służy koncertom i konferencjom. Dla dzieci i szkół muzeum prowadzi zajęcia edukacyjne oraz gry muzealne, tzw. questy, a w każdy wtorek wstęp na wystawy stałe jest bezpłatny dla zwiedzających indywidualnych. Zamek najlepiej zwiedzać razem ze Starym Miastem – do Rynku, katedry i Bramy Opatowskiej prowadzą stąd krótkie spacery. Muzeum realizuje projekt „Zamek otwarty” – kompleksową modernizację swoich budynków współfinansowaną z funduszy europejskich, dlatego niektóre obiekty i przestrzenie mogą być czasowo wyłączone ze zwiedzania.
